Sudecka księga pielgrzymia (17)

Psałterz wrocławski

Fitzwilliam Museum w Cambridge szczyci się pewnym rękopisem jako jednym z najbardziej imponujących i bogato dekorowanych Psałterzy czyli zbiorów Psalmów, które przetrwały z wieków średnich. Tak zwany Psałterz wrocławski powstał na zlecenie Anny czeskiej, wdowy po księciu Henryku Pobożnym lub jej imienniczki – małżonki jej syna księcia wrocławskiego Henryka III Białego, datuje się go na lata 1255-1267. Na jego powstanie mógł mieć też wpływ brat Henryka Władysław – od roku 1265 arcybiskup Salzburga a od roku 1268 administrator diecezji wrocławskiej. Iluminacje obejmujące ponad 200 scen, w tym 27 miniatur pełnostronicowych, 168 miniatur marginalnych oraz zdobione inicjały początków dziesięciu  części, na które podzielono 150 Psalmów wykazują wpływy sztuki włoskiej a nawet bizantyjskiej. Całość uzupełnia kalendarz liturgiczny oraz Litania do Wszystkich Świętych zdobiona ich postaciami, przy czym obecność w litanii św. Klary dała podstawę do ustalenia najwcześniejszego możliwego momentu powstania dzieła tj.  roku 1255, kiedy asyska święta została kanonizowana przez papieża Aleksandra IV. Jako terminum ad quem czyli datę, przed którą manuskrypt powstał przyjęto datę kanonizacji św. Jadwigi, która ani w kalendarzu ani w litanii się nie pojawia.

Nie jest to oczywiście jedyny średniowieczny rękopis jaki zachował się z naszego regionu. Z dawnego klasztoru cystersów w Kamieńcu pochodzi współczesny Psałterzowi Anny Graduał kamieniecki zawierający zbiór pieśni liturgicznych. Natomiast, według jednej z hipotez sławny Psałterz Floriański zwany też Psałterzem królowej Jadwigi lub przynajmniej jego część powstała w Kłodzku, w tamtejszym klasztorze kanoników regularnych, którego członkowie w roku 1405 obsadzili podkrakowski klasztor Bożego Ciała.

Psałterz wrocławski – Narodzenie Pańskie


Ponieważ ilość odsłon strony łącznie w starej i obecnej wersji przebiła milion – dziękuję wszystkim Gościom za odwiedziny, mam nadzieję że z zadowoleniem i pożytkiem.

Życzę radosnych (mimo okoliczności przyrody) Świąt Bożego Narodzenia i wszystkiego co dobre w nadchodzącym Nowym Roku 2021.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *