Śnieżka (1603 m n.p.m.)

Najwyższy szczyt Karkonoszy, Sudetów i Republiki Czeskiej wyrasta 200 metrów ponad główny grzbiet Karkonoszy okazałą piramidą zbudowaną z odpornych na wietrzenie skał metamorficznych – hornfelsów. Zbocza, podcięte z obu stron – północnej i południowej kotłami Łomniczki i Upskiej jamy, pokrywa rozległe, polodowcowe gołoborze.

Historia. Górę znano już w późnym średniowieczu, pierwsze udokumentowane informacje o jej zdobyciu od strony czeskiej pochodzą z 1456 roku i dotyczą Wenecjanina poszukującego złota w pobliskim Obrzim Dole (Olbrzymiej Dolinie). Na szczyt udawali się wówczas głównie mieszkańcy okolicznych dolin – w roku 1577 stanęła tu m.in. 12-osobowa grupa mieszczan z Trutnova. Duża wysokość względna i błąd w pomiarach Jiżiego z Rasne, który określił wysokość góry na ponad 2000 m n.p.m., dały Śnieżce na pewien czas miano jednej z najwyższych znanych gór Europy.

Śnieżka – widok z Równi pod Śnieżką

Szlachta na wierzchołku. W 1677 roku wierzchołek Śnieżki odwiedzili pierwsi szlachcice z Rzeczypospolitej – podkanclerzy i hetman polny litewski Michał Kazimierz Radziwiłł oraz stolnik żmudzki Teodor Bilewicz, którzy wjechali tu z Cieplic konno. Ten ostatni tak opisywał w swoim diariuszu tę eskapadę:

“Situs [położenie] tedy tego miejsca jest między potężnymi górami, które excedunt altitudine cursum nubium [przekracza wysokość chmur], mianowicie jedna, która się nazywa Rywenzal, nad inne excedens [wykracza] dużo altitu­dine [wysokością], samoskalista; in cujus cacumine [na jej szczycie] jest kaplica murowana. Pro curiositate [z ciekawości] jechaliśmy na nię. Jest tedy in altum [na górę] z rów­niny rachując mil trzy, mil półtora można equitare [jechać konno], ale difficulter [trudniej]; drugie półtorej ledwo pieszo, propter summam [dla wielu] skał ostrych i zwalistych. Wierzch na ćwierć mili, nim do owej ka­plicy dojdzie, z samej skały, niczem nie obrosłej ani ziemi na sobie nie mającej: same kamienie bardzo małym mchem czerwonym znajdują się obrosłe (jakoż ich tam siła). Ten mech w cieple albo między szaty włożon cale z kamieńmi (bo divelli od nich nie może) summum fiołków facit odorem [czyni woń]. Niżej zaś trochę niż kaplica, na tej górze jest jezioro nullum adferens fructum [nie przynoszące owoców], bo ani ryby żadnej niema w sobie ani łowić, choćby była permissia [pozwolenie], bo zaraz, skoro czółna poro­bią, to i ludzie, jeśli w nich będą, zatopią, i same czółna, skoro na wodę bywają puszczone, to ex nunc [zaraz] toną. Ex traditione [Wedle przekazu] po­wiadają, że diabeł tam tymże imieniem co góra Rywenzahl inhabitat [zamieszkuje], bo saepe apparebat [często się pojawiał]. Myśmy go nie widzieli ale proxime habitantes [mieszkańcy okolicy] powiadali, że go immediate [nagle] przed niedziel kilka widzieli.” (cyt. za: W. Konopczyński: Opis Wrocławia i Cieplic z XVII wieku, Sobótka 1948).


Rejon Śnieżki na mapie Szymona Huttela z XVI wieku, na lewo widoczna Śląska Droga z Czech przez Białą Łąkę

Kaplica na Śnieżce. Góra była w XVII wieku popularna wśród kuracjuszy z cieplickiego uzdrowiska. Trwała wtedy również budowa na szczycie kaplicy fundacji hrabiego Leopolda Schaffgotscha, który w ten sposób postanowił utrwalić swoje posiadanie nad śląską częścią Karkonoszy. Kaplica wyświęcona w 1681 roku otrzymała imię świętego Wawrzyńca – patrona m.in. gwarków i poszukiwaczy rud. Ma ona formę rotundy krytej gontowym dachem, której ściany oszalowano deskami. W roku 2010 przeprowadzono renowację fresków w skromnym wnętrzu. Kaplica stanowiła w czasie niepogody schronienie dla coraz liczniejszej rzeszy wędrowców. Już w roku 1696 wyłożono w  niej  księgę wpisów dla odwiedzających. Od 1708 odbywały się tu regularne nabożeństwa z odpustem w  dniu świętego patrona to jest 10 sierpnia, który gromadził kilkuset pielgrzymów.

Sniezka (1603 m)

Śnieżka – widok od strony Karpacza

Schronisko. W 1790 roku wspiął się na wierzchołek Johann Wolfgang Goethe, a w roku 1800 John Quincy Adams – późniejszy prezydent USA. W 1801 roku, w sezonie letnim zanotowano 551 wpisów do księgi pamiątkowej, w 1828 – już 808. Rosnący ruch turystyczny oraz kasata zakonu cystersów w roku 1810 w Prusach spowodowały przekształcenie kaplicy w gościniec. W 1850 roku wzniesiono na szczycie pierwsze schronisko turystyczne, odbudowane następnie w roku 1862 po pożarze. Również w roku 1850 dokonano ponownej poświęcenia kaplicy św. Wawrzyńca. Od 1872 roku w schronisku mieściła się najwyżej położona w Prusach agencja pocztowa, w której można było nabyć jedną z pierwszych na świecie widokówkę.

17th century St. Lawrence's chapel on the top of Sniezka

Kaplica św. Wawrzyńca na Śnieżce

 Pod koniec XIX wieku miała na szczyt zostać zbudowana kolej zębata, plany jednak na szczęście zarzucono. Doprowadzono tu natomiast z górnej części Karpacza brukowaną Drogę Jubileuszową, otwartą w roku 1905 na 25-lecie Towarzystwa Karkonoskiego. Od 1880 roku prowadzono na Śnieżce stałe obserwacje meteorologiczne, w 1900 roku powstało tu nowoczesne obserwatorium działające do roku 1976, którego 18-metrowej wysokości budynek rozebrano dopiero w 1990 roku. Jego funkcję przejął dzisiejszy symbol góry to jest metalowa, „kosmiczna” konstrukcja obecnego obserwatorium w postaci trzech połączonych ze sobą spodków, wzniesiona w 1976 roku.

Meteorogical observatory on the top of Sniezka (1603 m)

Obserwatorium na Śnieżce

Po katastrofie budowlanej w marcu 2009 roku, kiedy to oderwaniu pod naporem śniegu uległa część górnego dysku zostało poddane generalnemu remontowi. Po stronie czeskiej wierzchołka znalazła się górna stacja wyciągu z Pecu pod Śnieżką, niedawno zmodernizowanego na kolej gondolową, oraz nowy budynek poczty z 2007, który zastąpił Czeską Boudę z 1868 roku, rozebraną w roku 2005. 28 sierpnia 2014 doszło na Śnieżce do tragicznego wypadku – Czech uprawiający tzw. basejumping spadł na rumowisko skalne na północnym zboczu, ponosząc śmierć.

Skalista piramida Śnieżki

Warunki pogodowe. Klimat Śnieżki jest szczególnie ostry – przez średnio 200 dni w roku temperatura spada poniżej zera, zaś średnia roczna temperatura to około 0,4 stopni Celsjusza. Prędkość wiatru dochodzi w porywach do ponad 200 km/h. Przykładowo, 19 stycznia 2007 roku porywy wiatru na Śnieżce osiągnęły 216 km/h. Typowy jest południowy wiatr fenowy, ciepły i dość suchy, lecz o znacznej prędkości i sile, w tym, zwłaszcza jesienią, fen antycyklonalny przelewający się przez grzbiet i opadający z przyspieszeniem na polską stronę. Występują również ciekawe zjawiska takie jak ognie świętego Elma czy widmo Brockenu. Dochodzi też do tzw. spływów gruzowych np. 2 lipca 2009 roku jeden z nich zablokował drogę dojazdową na szczyt.


Widok na Śnieżkę ze zboczy Masywu Trójgarbu w G. Wałbrzyskich

Panorama i turystyka. Z wierzchołka, o ile jest pogodnie, roztacza się wspaniała panorama całych Karkonoszy, Kotliny Jeleniogórskiej i otoczenia, sięgająca przy sprzyjających warunkach nawet Gór Orlickich i Stołowych, Jesztedu i Gór Łużyckich, a także… Wrocławia. Szczególnie efektownie prezentuje się Obrzi dul po stronie czeskiej, pod drugim co do wysokości szczytem Karkonoszy – Studniczną horą. Należy jednak pamiętać, że Karkonosze należą do najbardziej mglistych gór kontynentalnej Europy (M. Błaś, M. Sobik: Mgła w Karkonoszach i wybranych masywach górskich Europy, Opera Corcontica, 2000, nr 37). Przez Śnieżkę przebiega grzbietowy szlak czerwony z Przełęczy Karkonoskiej na Przełęcz Okraj (okresowo wprowadzany jest ruch jednokierunkowy na odcinku od Przeł. pod Śnieżką na szczyt – tylko podejście, zejście odbywa się Drogą Jubileuszową) oraz czeski szlak żółty z Velkej Upy.

Praktyczne rady. Omijaj Śnieżkę w wakacje z powodu tłumów, także po sezonie bywa tu tłoczno w soboty i niedziele. Najlepiej przybyć tu jesienią kiedy inwersja termiczna i chmury przelewające się przez grzbiet poniżej zapewnią niezapomniane wrażenia. Prognozowaną wysokość podstawy chmur (w metrach n.p.m.) można sprawdzić m.in. na http://www.meteo.pl

Another view of Sniezka

Śnieżka z Czarnego Grzbietu

MAPA
Najdete nás na mapy.cz

PROPOZYCJE WYCIECZEK
Z KARPACZA
OD STRONY CZESKIEJ

LINKI
WIĘCEJ O KAPLICY NA ŚNIEŻCE
KAMERY – ZOB. POZYCJĘ ŚNIEŻKA

GALERIA DODATKOWA – PANORAMY ZE ŚNIEŻKI

Inwersja termiczna pod Czarnym Grzbietem
Rużova hora, z chmur wystaje szczyt Lisiej Góry (Czechy)
 Źródlana i Łąkowa Góra oraz Biała Łąka, w tle Wielki Szyszak
Biała Łąka, Krkonosz i Wielki Szyszak
Na Śnieżce
Zbliżenie na Wielki Szyszak
 
Biała Łąka, Równia pod Śnieżką i Smogornia z Kotłem Małego Stawu
Równia pod Śnieżką, w tle Wlk. Szyszak
Pielgrzymy

Słonecznik i Góry Izerskie – Wysoka Kopa i Wysoki Kamień

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *